{"id":80,"date":"2023-07-10T16:34:02","date_gmt":"2023-07-10T16:34:02","guid":{"rendered":"http:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/?p=80"},"modified":"2023-07-10T18:59:23","modified_gmt":"2023-07-10T18:59:23","slug":"tlumaczenie-artykulu-agg-jahrestagung-2023-in-muenster-na-jezyk-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/?p=80","title":{"rendered":"T\u0142umaczenie artyku\u0142u AGG-Jahrestagung 2023 in M\u00fcnster na j\u0119zyk polski."},"content":{"rendered":"\n

Doroczna konferencja AGG 2023 w M\u00fcnster w dniach 22\/23 kwietnia 2023 r. w Franz-Hitze-Haus<\/h2>\n\n\n\n

W dniach 22\/23 kwietnia 2023 r. w Franz-Hitze-Haus w M\u00fcnster odby\u0142a si\u0119 20. doroczna konferencja Arbeitsgemeinschaft Grafschaft Glatz (AGG) [Grupa Robocza Hrabstwa K\u0142odzkiego (AGG)]. To da\u0142o okazj\u0119 prowadz\u0105cemu prof. dr Klausowi H\u00fcbnerowi (Mettmann) do powitania ponad 30 uczestnik\u00f3w, a w\u015br\u00f3d nich w szczeg\u00f3lno\u015bci cz\u0142onka honorowego pra\u0142ata Franza Junga (M\u00fcnster), prezesa dr Mariusa Linnenborna (Trier), a tak\u017ce Daniela Spitzera (M\u00f6nchengladbach), przewodnicz\u0105cego Zentralstelle Grafschaft Glatz\/Schlesien e.V. [Siedziba g\u0142\u00f3wna Hrabstwa K\u0142odzkiego\/\u015al\u0105sk T.z.] i tym samym wydawca „Grafschafter Bote“ [„Pos\u0142aniec Hrabstwa“]. Najd\u0142u\u017csz\u0105 podr\u00f3\u017c odby\u0142 Christoph Fitzek, cz\u0142onek FGG i AGG, z Wiednia. [Prof. dr Klaus H\u00fcbner] [u]pami\u0119tni\u0142 r\u00f3wnie\u017c zmar\u0142ych w ubieg\u0142ym roku cz\u0142onk\u00f3w AGG, w tym dr Manfreda Luxa (Celle), dr Wolfganga Franke (D\u00fcsseldorf) i dr Friedricha-Karla Christena (D\u00fcsseldorf).<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy wyk\u0142ad, prof. dr Arno Herziga (Hamburg), na temat \u201eBischof Carl von Habsburg und die Gegenreformation in der Grafschaft Glatz\u201d [„Biskup Carl von Habsburg i kontrreformacja w Hrabstwie K\u0142odzkim“]<\/strong> odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do przymusowego wydalenia wszystkich lutera\u0144skich kaznodziej\u00f3w i nauczycieli z Hrabstwa K\u0142odzkiego jesieni\u0105 1622 r., 400 lat temu. Nast\u0119pnie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 przymusowa rekatolicyzacja Hrabstwa, a p\u00f3\u017aniej zast\u0105pienie zbuntowanej szlachty Hrabstwa nowymi, katolickimi i lojalnymi, rodzinami szlacheckimi. Komisja zbada\u0142a win\u0119 zbuntowanej ludno\u015bci (miast, rycerzy i wolnych s\u0119dzi\u00f3w) i ustali\u0142a odpowiednie kary poprzez konfiskat\u0119 d\u00f3br. Jako biskup Wroc\u0142awia, Carl mia\u0142 odzyska\u0107 dla katolicyzmu czesk\u0105 ziemi\u0119 koronn\u0105, Hrabstwo K\u0142odzkie. W trakcie tego procesu przywr\u00f3ci\u0142 zakon jezuit\u00f3w w K\u0142odzku w ko\u015bciele miejskim. Dzi\u0119ki bogatym darowiznom Carla, jezuici przej\u0119li sukcesj\u0119 wcze\u015bniejszych zakon\u00f3w w tym mie\u015bcie, rycerzy \u015bw. Jana [joannit\u00f3w] i kanonik\u00f3w augustia\u0144skich. Duchowe przyw\u00f3dztwo nad parafiami nale\u017ca\u0142o do dziekana Hieronima Kecka, kt\u00f3rego Carl obdarowa\u0142 darowiznami i wyni\u00f3s\u0142 do stanu szlacheckiego. W ten spos\u00f3b zako\u0144czy\u0142 si\u0119 oko\u0142o stuletni okres wiary lutera\u0144skiej w Hrabstwie K\u0142odzkim.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Biskup Carl von Habsburg
Zdj\u0119cie: Wikimedia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Prof. dr Michael Hirschfeld (Vechta) w wyk\u0142adzie \u201eZwischen Seelsorge und Kirchenpolitik – Gro\u00dfdechant Pr\u00e4lat Franz Dittert (1857-1937) als Pfarrer von Rosenthal und Mittelwalde sowie als Generalvikar der Grafschaft Glatz\u201d [„Mi\u0119dzy duszpasterstwem a polityk\u0105 ko\u015bcieln\u0105 – Wielki Dziekan Pra\u0142at Franz Dittert (1857-1937) jako proboszcz parafii R\u00f3\u017canka i Mi\u0119dzylesie oraz Wikariusz Generalny Hrabstwa K\u0142odzkiego“]<\/strong> przeanalizowa\u0142 rol\u0119 Wielkiego Dziekana w nowo utworzonym Generalvikariat Glatz [Wikariat Generalny w K\u0142odzku]. Po \u015bwi\u0119ceniach kap\u0142a\u0144skich w 1883 r. Dittert obj\u0105\u0142 stanowisko wikariusza, a nast\u0119pnie proboszcza w R\u00f3\u017cance [Rosenthal]; w 1899 r. otrzyma\u0142 parafi\u0119 w Mi\u0119dzylesiu [Mittelwalde], kt\u00f3r\u0105 sprawowa\u0142 a\u017c do \u015bmierci w 1937 roku. W 1921 r. Dittert zosta\u0142 mianowany Wikariuszem Generalnym i Wielkim Dziekanem Hrabstwa K\u0142odzkiego. Jako Wikariusz Generalny, Dittert posiada\u0142 szerokie uprawnienia dla ksi\u0119\u017cy i wiernych Hrabstwa; ponadto, jako sta\u0142y przedstawiciel arcybiskupa Pragi, by\u0142 uczestnikiem Konferencji Biskup\u00f3w Niemieckich w Fuldzie; wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 mniej publikacjami ni\u017c aktywn\u0105 opiek\u0105 duszpastersk\u0105. Podobnie jak jego poprzednicy, zachowa\u0142 swoj\u0105 parafi\u0119 w Mi\u0119dzylesiu [Mittelwalde] i wprowadzi\u0142 jedynie comiesi\u0119czne godziny urz\u0119dowania na plebanii w K\u0142odzku.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Wielki dziekan Franz Dittert
Zdj\u0119cie: Ungrad 1965<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Manfred Spata (Bonn) opisa\u0142 w swoim wyk\u0142adzie \u201eDie Kartenaufnahme der Grafschaft Glatz 1712\/1717 durch Johann Christoph M\u00fcller (1673-1721)\u201d [„Mapowanie Hrabstwa K\u0142odzkiego w latach 1712-1717 przez Johanna Christopha M\u00fcllera (1673-1721)“]<\/strong> na podstawie licznych obraz\u00f3w map. Urodzony w Norymberdze cesarski in\u017cynier-porucznik Johann Christoph M\u00fcller stworzy\u0142 w latach 1712-1717 kompletn\u0105 map\u0119 Czech, a tym samym r\u00f3wnie\u017c Hrabstwa K\u0142odzkiego, kt\u00f3re w tym czasie nale\u017ca\u0142o do Korony Czeskiej. By\u0142o to pierwsze systematyczne mapowanie kraju, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na wysok\u0105 dok\u0142adno\u015b\u0107 lokalizacji i bogactwo szczeg\u00f3\u0142\u00f3w topograficznych by\u0142o kopiowane przez dziesi\u0119ciolecia. Ryciny map wykonane przez Michaela Kauffera w Norymberdze w latach 1720 i 1726 nale\u017c\u0105 do najbardziej znacz\u0105cych pod wzgl\u0119dem artystycznym w okresie wysokiego baroku. Regionalna mapa M\u00fcllera Hrabstwa K\u0142odzkiego (z s\u0105siednim powiatem Hradec Kr\u00e1lov\u00e9 [Kreis K\u00f6niggr\u00e4tz]) doczeka\u0142a si\u0119 kilku (pirackich) kopii do ko\u0144ca XVIII wieku. R\u00f3wnie\u017c pruscy kartografowie wojskowi przyw\u0142aszczyli sobie mapy M\u00fcllera jako rodzaj \u0142up\u00f3w wojennych podczas wojen \u015bl\u0105skich po 1740 roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Mapa Winklera Hradec Kr\u00e1lov\u00e9 [K\u00f6niggr\u00e4tz] i K\u0142odzka [Glatz] z 1760 r.
Zdj\u0119cie: ZVAB\/AbeBooks<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ostatni wyk\u0142ad tego dnia wyg\u0142osi\u0142 Heribert Wolf (D\u00fcsseldorf) pod tytu\u0142em: „Grafschaft Glatzer Geschichtskalender“ [„Kalendarz historyczny Hrabstwa K\u0142odzkiego“]<\/strong>. W ten spos\u00f3b podj\u0105\u0142 si\u0119 pr\u00f3by uporz\u0105dkowania niezliczonych danych historycznych dotycz\u0105cych Hrabstwa K\u0142odzkiego opublikowanych w lokalnych kalendarzach historycznych; te dane kronikarskie sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z obszar\u00f3w rozwoju wsi, miast i krajobrazu, a tak\u017ce wydarze\u0144 wojennych, ko\u015bcielnych i przyrodniczych. Wyk\u0142adowca nie zajmowa\u0142 si\u0119 danymi osobowymi. Dr Willi Scheuer, dr Franz Strecke i Alfred Staude musz\u0105 by\u0107 wymienieni przede wszystkim za zestawienie tych obszernych danych. Scheuer po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod gromadzenie danych ju\u017c na pocz\u0105tku ubieg\u0142ego wieku. Dane te mo\u017cna znale\u017a\u0107 w wielu periodykach Hrabstwa, czasopismach itp. S\u0105 one w wi\u0119kszo\u015bci u\u0142o\u017cone zgodnie z kalendarzem, tj. zgodnie z kalendarzem dziennym, a nie kronik\u0105 roczn\u0105, co szkodzi przejrzysto\u015bci. Pod koniec wyk\u0142adu g\u0142\u0119bokie wra\u017cenie wywar\u0142y zapiski le\u015bniczego Huberta Bobischa \u017ce Spalonej [Brand] z lat 1789-1800, kt\u00f3ry mi\u0119dzy innymi odnotowa\u0142 skutki warunk\u00f3w klimatycznych swoich czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Strona tytu\u0142owa autorstwa Willi Scheuer: Kalendarz historyczny Bystrzycy K\u0142odzkiej 1934 [Habelschwerdter Geschichtskalender 1934]
Zdj\u0119cie: Sammlung Wolf<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pnie nadarzy\u0142a si\u0119 okazja aby \u015bwie\u017co wydrukowan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 grupy roboczej zajmuj\u0105cej si\u0119 histori\u0105 ko\u015bcio\u0142a pt. „Pami\u0119\u0107 i Pojednanie. Wk\u0142ad Wielkiego Dziekana Franza Junga w prac\u0119 na rzecz przymusowo wysiedlonych *1] z Hrabstwa K\u0142odzkiego w latach 1983-2023“<\/strong> wr\u0119czy\u0107 szanownemu Franzowi Jungowi. W swoim przem\u00f3wieniu prezes dr Marius Linnenborn wyrazi\u0142 uznanie dla jego 40-letniej s\u0142u\u017cby na rzecz mieszka\u0144c\u00f3w Hrabstwa K\u0142odzkiego, jego duszpasterskich wysi\u0142k\u00f3w na rzecz zapewnienia sp\u00f3jno\u015bci swoich rodak\u00f3w i zachowania kultury ich „starych ojczystych stron“ [„alte Heimat“], a tak\u017ce porozumienia z obecnymi polskimi mieszka\u0144cami w ich „nowych ojczystych stronach“ [„neue Heimat“]. Nast\u0119pnie odby\u0142a si\u0119 Msza \u015bw. z celebransem prezesem Linnenbornem, wsp\u00f3lna kolacja i swobodne wieczorne rozmowy. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Pami\u0119\u0107 i pojednanie. Wk\u0142ad Wielkiego Dziekana Franza Junga w prac\u0119 dla przymusowo wysiedlonych *2] z Hrabstwa K\u0142odzkiego w latach 1983-2023.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W niedziel\u0119 rano odby\u0142y si\u0119 dwa kolejne wyk\u0142ady. Najpierw Manfred Spata (Bonn) zaprezentowa\u0142 w lu\u017anej sekwencji zdj\u0119\u0107 swoj\u0105 now\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eHistorische Ansichten von Glatz. Bilder einer b\u00f6hmisch-schlesischen Stadt“ [„Historische widoki K\u0142odzka. Zdj\u0119\u0107ia czesko-\u015bl\u0105skiego miasta“]<\/strong>. Ksi\u0105\u017cka, napisana w j\u0119zyku niemieckim i polskim, prezentuje ponad 40 widok\u00f3w miasta z czterech stuleci, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 pochodzi z jego prywatnej kolekcji. Du\u017ca liczba zdj\u0119\u0107 jest imponuj\u0105ca i cieszy oko czytelnika zainteresowanego sztuk\u0105 i lokaln\u0105 histori\u0105; towarzysz\u0105ce im teksty obja\u015bniaj\u0105ce pokazuj\u0105 historyczny i urbanistyczny rozw\u00f3j dumnej stolicy „\u015bl\u0105skiego Zak\u0105tka Pana Boga“ [\u201eschlesischen Herrgottswinkels\u201d], dawnego Hrabstwa K\u0142odzkiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Historyczne widoki K\u0142odzki. Zdj\u0119\u0107ia czesko-\u015bl\u0105skiego miasta<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ostatni wyk\u0142ad wyg\u0142osi\u0142 prof. dr Klaus H\u00fcbner (Mettmann) na temat \u201eBernhard Patzak (1873-1933) und seine kunsthistorischen Studien zur Grafschaft Glatz\u201d [„Bernhard Patzak (1873-1933) i jego badania historyczne nad Hrabstwem K\u0142odzkim“]<\/strong>. Urodzony w Legnicy [Liegnitz] i pracuj\u0105cy w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego od 1908 roku, profesor dr Bernhard Patzak publikowa\u0142 od 1916 roku, a nast\u0119pnie w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku – g\u0142\u00f3wnie w czasopi\u015bmie G.G.V. „Die Grafschaft Glatz“ oraz w roczniku „Guda Obend“ – du\u017c\u0105 liczb\u0119 (23) studi\u00f3w z zakresu historii sztuki i historii lokalnej na temat Hrabstwa K\u0142odzkiego. W szczeg\u00f3lno\u015bci po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 budynkom ko\u015bcielnym i \u015bwieckim w powiecie Bystrzyca K\u0142odzka [Kreis Habelschwerdt] i w tym celu zbada\u0142 archiwa parafialne, zamkowe i miejskie. Niestety, zapowiadany przez niego ju\u017c w 1921 r. przewodnik po sztuce i kulturze nie ukaza\u0142 si\u0119. Inne prace dotyczy\u0142y historii artyst\u00f3w w Hrabstwie. Oczywi\u015bcie Patzak mia\u0142 bliski osobisty i zawodowy zwi\u0105zek z Ziemi\u0105 K\u0142odzk\u0105 [Glatzer Land], prowadzi\u0142 tam r\u00f3wnie\u017c wyk\u0142ady na temat fotografii i zmar\u0142 w L\u0105dku Zdroju [Bad Landeck] w wieku 60 lat.<\/p>\n\n\n\n

Na zako\u0144czenie udanej konferencji prof. H\u00fcbner po\u017cegna\u0142 uczestnik\u00f3w z nadziej\u0105 na kolejne spotkanie, kt\u00f3re planowane jest na 13\/14 kwietnia 2024 roku.<\/p>\n\n\n\n

Wszystkie referaty b\u0119d\u0105 wkr\u00f3tce dost\u0119pne w AGG-Mitteilungen nr 22; broszur\u0119 (i wszystkie poprzednie) mo\u017cna zam\u00f3wi\u0107 u Geralda Doppmeiera, Kampstra\u00dfe 13 A, 33387 Rietberg; e-mail: gerald_(at)_g-doppmeier_._de. Cena: 15 euro.<\/p>\n\n\n\n

Manfred Spata
z: Grafschafter Bote nr 7-8\/2023<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/www.grafschaft-glatz.de\/organe\/agg23tag.htm<\/a><\/p>\n\n\n\n

Uwagi t\u0142umacza:
*1] w niemieckim tek\u015bcie u\u017cyto historycznie nie\u015bcis\u0142ego okre\u015blenia Vertriebene czyli „przep\u0119dzeni\/wyp\u0119dzeni“, ja natomiast u\u017cywam historycznie prawid\u0142owego okre\u015blenia „przymusowo wysiedleni“.
*2] Zob. *1].<\/p>\n\n\n\n

T\u0142umaczenie: William Charles Plebanek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Doroczna konferencja AGG 2023 w M\u00fcnster w dniach 22\/23 kwietnia 2023 r. w Franz-Hitze-Haus W dniach 22\/23 kwietnia 2023 r. w Franz-Hitze-Haus w M\u00fcnster odby\u0142a si\u0119 20. doroczna konferencja Arbeitsgemeinschaft Grafschaft Glatz (AGG) [Grupa Robocza Hrabstwa K\u0142odzkiego (AGG)]. To da\u0142o okazj\u0119 prowadz\u0105cemu prof. dr Klausowi H\u00fcbnerowi (Mettmann) do powitania ponad 30 uczestnik\u00f3w, a w\u015br\u00f3d nich… T\u0142umaczenie artyku\u0142u AGG-Jahrestagung 2023 in M\u00fcnster na j\u0119zyk polski.<\/span> weiterlesen<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-80","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-translation","entry"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=80"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":115,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80\/revisions\/115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=80"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=80"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=80"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}