W dniu 18 czerwca 2016 r. w ko\u0144cu po\u015bwi\u0119cono tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 w j\u0119zyku niemieckim i polskim niewinnym ofiarom, kt\u00f3re zosta\u0142y zam\u0119czone na \u015bmier\u0107 i pospiesznie pochowane przez wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w w ogrodzie i wok\u00f3\u0142 domu przy ul. \u0141u\u017cyckiej [Zimmerstrasse] 8 i 10.<\/p>\n\n\n\n Kamie\u0144 pami\u0105tkowy zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony przez Wielkiego Dziekana Franza Junga i ksi\u0119dza Mariana Arndta.<\/p>\n\n\n\n Elisabeth Kynast i Henryk Grzybowski poinformowali licznie zgromadzonych o okrucie\u0144stwach, kt\u00f3re mia\u0142y tu miejsce po wojnie. List od Georga Wenzela, kt\u00f3ry by\u0142 tu wi\u0119ziony po wojnie i musia\u0142 wraz z innymi wi\u0119\u017aniami w po\u015bpiechu nocami chowa\u0107 niekt\u00f3rych ze swoich towarzyszy, niestety nie m\u00f3g\u0142 przyby\u0107 ze wzgl\u0119d\u00f3w zdrowotnych. <\/p>\n\n\n\n Pan Franz Olbrich, kt\u00f3rego ojciec zmar\u0142 tutaj, specjalnie przyjecha\u0142 a\u017c z Berlina, aby po tylu latach jeszcze raz odda\u0107 cze\u015b\u0107 swojemu ojcu. Przed zako\u0144czeniem nabo\u017ce\u0144stwa zmar\u0142ych uczczono minut\u0105 ciszy.<\/p>\n\n\n\n Chcia\u0142bym r\u00f3wnie\u017c opublikowa\u0107 tutaj dwa listy od pana Georga Wenzela i dr Wernera H. Schmacka.<\/p>\n\n\n\n – Horst Ulbrich<\/p>\n\n\n\n List od dr Schmacka.<\/p>\n\n\n\n Latem 1945 roku, kiedy rosyjski komendant miasta i jego sztab opu\u015bcili dom naszych rodzic\u00f3w przy ul. \u0141u\u017cyckiej [Zimmerstra\u00dfe] 8, nasz dom zosta\u0142 skonfiskowany przez polski Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa Pa\u0144stwowego i zamieniony w wi\u0119zienie. Od ju\u017c teraz 70 lat nasze nazwisko Dr Schmack jest kojarzone z terminem „Zimmerstra\u00dfe-Glatz“ [„ul. \u0141u\u017cycka-K\u0142odzko“] i strasznymi wydarzeniami w tym budynku. Wielu by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rych spotykamy, siostra Ruthild V\u00f6lkel, kt\u00f3ra opiekowa\u0142a si\u0119 ci\u0119\u017cko rannymi, i jej osobiste wspomnienia s\u0105 wci\u0105\u017c \u017cywe nawet po 70 latach. Dlatego zawsze starali\u015bmy si\u0119 nie pozwoli\u0107 aby zapomnie\u0107 tego, co si\u0119 tu wydarzy\u0142o. Rodzina dr. Schmacka pragnie podzi\u0119kowa\u0107 miastu K\u0142odzko [Glatz], pani Kynast, panu Wenzelowi i panu Ulbrichowi oraz wszystkim, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do powstania tej tablicy pami\u0105tkowej ods\u0142oni\u0119tej dzisiaj, aby w duchu pojednania, wraz z obecnymi mieszka\u0144cami i krewnymi, upami\u0119tni\u0107 wiele torturowanych i zmar\u0142ych os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n Dr Werner H. Schmack, Minden, 11 czerwca 2016 r.<\/p>\n\n\n\n List od Georga Wenzela.<\/p>\n\n\n\n Mia\u0142em 17 lat i wraz z wieloma innymi osobami zosta\u0142em uwi\u0119ziony w 1946 r. w komendzie powiatowej UB w K\u0142odzku\/Glatz przy Zimmerstra\u00dfe – \u0141u\u017cycka 8 *1]. Wed\u0142ug raport\u00f3w w niemieckim Archiwum Federalnym, 70-80 Niemc\u00f3w wymienionych z imienia i nazwiska zosta\u0142o tam zamaltretowanych na \u015bmier\u0107 i pochowanych w ogrodzie domu, niekt\u00f3rzy z nich przeze mnie. Niewinny, jak wielu innych, prze\u017cy\u0142em z powa\u017cnymi problemami zdrowotnymi.<\/p>\n\n\n\n Przez wiele lat czu\u0142em potrzeb\u0119 upami\u0119tnienia tablic\u0105 pami\u0105tkow\u0105 wszystkich moich wsp\u00f3\u0142towarzyszy, kt\u00f3rzy zgin\u0119li, niezale\u017cnie od ich narodowo\u015bci. Jednak tablica ta powinna by\u0107 r\u00f3wnie\u017c przypomnieniem dla wszystkich, aby nigdy nie u\u017cywali przemocy w kontaktach z innymi. Nie ma ona na celu zr\u00f3wnania zbrodni jednej strony ze zbrodniami drugiej, ale ma by\u0107 kolejnym krokiem w kierunku pojednania mi\u0119dzy naszymi narodami w oparciu o prawd\u0119 historyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Chcia\u0142bym podzi\u0119kowa\u0107 wszystkim, kt\u00f3rzy umo\u017cliwili to, Burmistrzowi, Radzie i administracji miasta K\u0142odzka, pani Elisabeth Kynast, pani Theresie Bazali, panu Horstowi Ulbrichowi, panu Henrykowi Grzybowskiemu i panu Henrykowi Czai.<\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119d\u00f3w zdrowotnych musz\u0119 to zrobi\u0107 w ten spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n – Georg Wenzel<\/p>\n\n\n\n Uwagi t\u0142umacza:<\/p>\n\n\n\n *1] Georg Wenzel podaje prawid\u0142ow\u0105 niemieck\u0105 nazw\u0119 ulicy – Zimmerstra\u00dfe – ale mylnie podaje jej polski odpowiednik, zamiast \u0141u\u017cycka 8, pisze Lucycka 8. Poprawi\u0142em na \u0141u\u017cycka 8.<\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/blog.grafschaft-glatz.de\/Archive\/2452<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [Gedenkstein f\u00fcr die Opfer in der Zimmerstra\u00dfe in Glatz eingeweiht.] Autor: Horst Ulbrich, opublikowano 21.6.2016 na blogu Grafschaft Glatz. [poniewa\u017c automatyczne t\u0142umaczenie na blogu jest niezbyt czytelne, przet\u0142umaczy\u0142em tekst od nowa] W dniu 18 czerwca 2016 r. w ko\u0144cu po\u015bwi\u0119cono tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 w j\u0119zyku niemieckim i polskim niewinnym ofiarom, kt\u00f3re zosta\u0142y zam\u0119czone na \u015bmier\u0107 i… Kamie\u0144 upami\u0119tniaj\u0105cy ofiary na ul. \u0141u\u017cyckiej w K\u0142odzku zainaugurowany<\/span> weiterlesen<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":122,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-121","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-translation","entry"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC_0438-e1704116244497.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=121"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121\/revisions\/132"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"http:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC_0438.jpg\")
Napisy na tablicy:
Tekst polski:
PAMI\u0118CI
NIEMC\u00d3W I POLAK\u00d3W
OKRUTNIE TORTUROWANYCH
l ZAMORDOWANYCH W TYM MIEJSCU
W LATACH 1945-1948 PRZEZ K\u0141ODZKI URZ\u0104D BEZPIECZE\u0143STWA.
ICH OFIARA ZOBOWI\u0104ZUJE POTOMNYCH
DO PAMI\u0118CI, POJEDNANIA I PRZEBACZENIA.
Rodziny zmar\u0142ych, spo\u0142eczno\u015b\u0107 K\u0142odzka
18 czerwca 2016
Tekst niemiecki:
WIR GEDENKEN DER
POLNISCHEN UND DEUTSCHEN MENSCHEN,
DIE 1945 BIS 1948 HIER AN DIESEM ORT VON DEM POLNISCHEN AMT F\u00dcR STAATSSICHERHEIT
UB IN GLATZ\/KLODZKO GRAUSAM
GEQU\u00c4LT WORDEN SIND UND STARBEN.
WIR GEDENKEN IHRER. IHRE SCHICKSALE MAHNEN UNS ZUR VERS\u00d6HNUNG.
Die Hinterbliebenen, 18. Juni 2016
[T\u0142umaczenie tekstu niemieckiego na polski:
UPAMI\u0118TNIAMY
POLAK\u00d3W I NIEMC\u00d3W,
KT\u00d3RZY W TYM MIEJSCU W LATACH 1945-1948 BYLI OKRUTNIE
TORTUROWANI
PRZEZ POLSKI URZ\u0104D BEZPIECZE\u0143STWA PA\u0143STWOWEGO
UB W GLATZ\/K\u0141ODZKO I ZMARLI.
UPAMI\u0118TNIAMY ICH. ICH LOSY WZYWAJ\u0104 NAS DO POJEDNANIA.
Rodziny Zmar\u0142ych, 18 czerwca 2016 r.]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC_0460.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC_0451.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC_0453.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC_0454.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/przed1945r.grafschaft-glatz.de\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/DSC_0470.jpg\")
\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n\n